WAWKOM

2009-11-20 10:38:13, aktualizacja: 2009-11-20 11:51:53

Najpierw była Tatra. Dlaczego? Bo aby mógł powstać najpopularniejszy przez całe dekady model warszawskiego tramwaju 13N, trzeba było sięgnąć po pomoc do naszych południowych sąsiadów.

W latach 50. w Czechosłowacji produkowano w CKD Tatra Smichov szybkobieżne tramwaje T13 zbudowane na podstawie licencji zakupionej od amerykańskiej firmy Westighouse. A kiedy w Polsce rozpoczęto przygotowania do produkcji tramwaju szybkobieżnego, okazało się, że trudności projektowe i niemożność skonstruowania w krótkim czasie skomplikowanej aparatury elektrycznej uniemożliwiają wszczęcie czysto rodzimej produkcji. Zadecydowano więc o zakupie wagonów w Czecho- słowacji.

W styczniu 1956 r. do Warszawy dotarły dwa tramwaje typu T13, które wpisano na stan zajezdni Wola. Pierwszy kurs odbył się na linii 21 (Żerań FSO - Zoo). Niedługo po uruchomieniu wagon o numerze 502 pojechał do Konstalu, a następnie do Centralnego Biura Konstrukcyjnego PTK w Poznaniu, gdzie został dokładnie "przebadany", dzięki czemu łatwiej było skonstruować jego polski odpowiednik - 13N. Po tym zabiegu 502 powrócił do Warszawy. Wagony Tatra kursowały najczęściej na liniach 27, 28 i 31.

W 1959 r. wagon 502 (po przejechaniu około 120 tys. km) został wycofany z linii i stał się magazynem części zamiennych dla drugiego - 501.

Okazało się znów, że polski przemysł nie będzie w stanie szybko uruchomić produkcji odpowiedniej aparatury trakcyjnej, stąd zdecydowano się na zakup tejże w Belgii. W czerwcu 1957 r. podpisano kontrakt z belgijską firmą ACEC na zakup 25 kompletów aparatury. Przeprojektowany tramwaj otrzymał oznaczenie 13N i został wdrożony do produkcji.

W lipcu 1959 r. powstał pierwszy prototyp, a w październiku drugi. Początkowo wagony były bardzo awaryjne i dopiero pod koniec lat 60. udało się uzyskać w miarę niezawodny tramwaj szybkobieżny.

W sumie w latach 1959-1969 wyprodukowano dla Warszawy 838 wagonów typu 13N. Były przydzielane do wszystkich zajezdni w Warszawie - najszybciej zapełniły zajezdnię R4 Żoliborz.

A teraz 13N, zwany potocznie wyjcem albo parówką, ustępuje miejsca PESIE 805N.

mkm101 pisze:Ciekawy, nie? Szkoda że autor zapomniał się podpisać

MisiekK pisze:PESA 805N??? Co to takiego???

mkm101 pisze:Szkoda że autor zapomniał się podpisać

Plesim pisze:To gdzie to jedzie

MisiekK pisze: Lista wagonów 13N jako historycznych jest już ustalona i trwają rozmowy z Zarządem TW co do ich liczby (trzeba je gdzieś trzymać) oraz stanu na jaki będą w bliższej przyszłości przywracane. Będzie ich max 10.

mkm101 pisze:Niestety liczba została ograniczona do 7.

Glonojad pisze:Niestety jak niestety. Gdzieś to trzeba trzymać, a wagonów na linię okazjonalną już teraz jest dosyć - problem z pieniędzmi na utrzymanie tego w sprawności.

piotram pisze:Z pieniędzmi, jak pieniędzmi, gorzej z chęciami. Kraków już pokazał - chcesie = dasie. Teraz kolej na nas - ma być budowana hala na Obozowej z docelowym przeznaczeniem na zabytki. W Europie w takich "zajezdniach" stoi po kilkadziesiąt wagonów, często gotowych do ruchu.

MisiekK pisze: Pamiętaj o tym, że podstawowym zadaniem spółki Tramwaje Warszawskie jest utrzymywanie bieżącego ruchu tramwajowego w mieście. Działalność w postaci chronienia zabytków powinna leżeć w gestii Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy, które posiada na to budżet i właściwe Biura. Niestety Urząd Miasta Stołecznego Warszawy ma tą sprawę głęboko gdzieś na samym dnie, a pojazdy zabytkowe świadczące o historii miasta gniją pod płotami (i nie są to tylko 13N, ale również wagony sprzed II wojny światowej).

piotram pisze:Ja nie mówię, że TW miałoby utrzymywać wielkie muzeum z ogromną iloscią wagonów. W Krakowie jest to osobna instytucja miejska, nic fizycznie nie stoi na przeszkodzie dla takiej organizacji. MPK "prawnie" posiada sam tabor zabytkowy, a na jego utrzymanie to miliardów nie potrzeba.

piotram pisze:Problem jest taki, że u nas nie ma chęci ani w miescie, ani nawet w TW.

MisiekK pisze: W TW chęć jest, ale w mieście żadnej (oprócz uchwały Rady Warszawy z 2002). Ważniejsze są klawiatury malowane na asfalcie albo bohomazy zwane muralami.

MisiekK pisze:bohomazy zwane muralami

piotram pisze:Aż taka jest chęć, że wagony stoją po 10 lat w "remoncie". Szczerze, to oni najchętniej pozbyli się całego "zabytkowego problemu", niestety...